جاذبه هاي گرگان

استان گلستان يكي از مناطق ديدني و به ياد ماندني سرزمين پهناور ايران است كه آكنده از جاذبه‌هاي طبيعي اعم از پارك‌ها، تالاب‌ها، آبشارها، جنگل‌ها، سدها و روستاهاي جذاب و ديدني است. اين استان طبق شواهد موجود از بيشترين جاذبه‌هاي توريستي در بخش‌هاي طبيعي، جنگلي و اكوتوريستي برخوردار بوده و از اين لحاظ مي‌تواند قطب اكوتوريسم شمال باشد.
به گزارش خبرنگار ايسنا استان گلستان با وجود جنگل، دريا و مناطق خشكي، در فصل پاييز زيباترين و بهترين شرايط را براي سفر گردشگران دارد. بيشتر مردم ايران در اين فصل مشغله‌ي كاري و تحصيلي دارند و امكان سفر براي آن‌ها وجود ندارد كه در اين شرايط، پاييز آرام‌ترين فصل براي سفر گردشگران خارجي به اين نقطه از كشور است.
يكي از زيباترين جلوه‌هاي اكوتوريستي استان گلستان، همچون ساير نواحي شمالي ايران، وجود روستاهاي زيبا به ويژه در دل جنگل‌هاي بكر و شگرف آن است.
دهكده‌هاي ييلاقي استان گلستان را بايد در زمره يكي از زيباترين جلوه‌هاي اكوتوريستي اين خطه از سرزمين شمال به شمار آورد. اين دهكده‌ها شامل دهكده ييلاقي درازنو، دهكده ييلاقي جهان نما، دهكده ييلاقي افرا تخته، دهكده ييلاقي زرين گل و دهكده ييلاقي شير نوا و ... مي‌باشند.
اين دهكده‌ها به دليل داشتن چشم‌اندازهاي زيبا و مشرف به تمامي نواحي جلگه‌اي استان، از طبيعت زيبا و آب و هواي خنكي برخوردار بوده و پوشش‌هاي جنگلي و كوهستاني و صخره اي موجود در آن‌ها قابليت استفاده گردشگري طبيعي و تفريحي را بيش از پيش نمايان مي‌سازند.
روستا‌هاي گلستان به دليل تنوع پوشش گياهي – صخره‌اي و كوهستاني، شرايط آب و هوايي بسيار مناسب در ايام تابستان، وجود چشم‌اندازهاي زيبا و مشرف به نواحي پايين دست از گذشته مورد استفاده و بازديد گردشگران قرار مي‌گيرند. .
گرگان نيز از اين وضعيت مستثني نبوده و روستاهاي شگرفي چون روستاي شاه كوه و جهان‌نما در زمره اين روستاهايند. اما روستاي زيارت در اين ميان خود تجلي زيبايي طبيعت از نوع ديگري است. اين روستا در 12 كيلومتري جنوب گرگان واقع شده است و آب و هواي معتدل و مرطوب دارد.
رودخانه‌ي مشهور زيارت نيز از شرق آبادي مي‌گذرد. كوه پشته كمر و كوه سفيد آب در شمار غربي و خالودره در شرق آبادي واقع شده‌اند. سواحل رودخانه، كوه‌ها، دره، پوشش گياهي و حيات وحش از جمله جاذبه‌هاي طبيعي پيرامون روستا و مسجد قديمي و بناي امامزاده عبدالله از جمله جاذبه‌هاي مذهبي و زيارتي آن به شمار مي‌روند.
معماري خانه‌هاي روستايي، بسيار جالب توجه و زيبا است. پوشش سفالين بام خانه‌ها، معماري داخلي و نماي بيروني آن‌ها ديدني و قابل توجه است.
يكي از نكات قابل‌توجه در بافت روستاي زيارت مشترك بودن حياط منازل با معابر است. به اين معنا كه فضاي باز خصوصي منازل با معابر روستا يكي بوده و در داخل اين معابر، تنور، شيرآب، حوضچه شست و شو و انبار ديده مي‌شود.
آبشار زيارت
اين آبشار در 5 كيلومتري جنوب روستاي زيارت و 19 كيلومتري جنوب گرگان قرار دارد . اين شاخه رودخانه از طريق دو آبشار مجاور از ارتفاع 15متر به داخل محوطه حوضچه كه در محل ريزش ايجاد شده مي‌ريزد. در كل محوطه آبشار زرات و پودر مانند آب در هوا معلق است و به دليل بالا بودن رطوبت نسبي محيط روي تخته سنگ‌ها نيز پوشيده از خزه و گلسنگ است.
محيط پيرامون آبشار به دليل ريزش آب از ارتفاع زياد در محل آبشار به صورت غباري از قطرات آب در فضا مشاهده مي‌شود. وجود چنين فضايي اطراف آبشار و صخره هاي پوشيده شده از خزه مي تواند فضاي بسيار مناسبي براي گردشگران تفريحي وكوهنوردي فراهم آورد .
ايجاد زمينه‌هاي زير‌ساختاري و تاسيسات و امكانات پذيرايي و اقامتي متناسب با الگوي معماري محيط پيرامون مي‌تواند باعث رونق بازار گردشگري شود . به هر حال به تازگي مديران گردشگري استان گلستان در نظر دارند تا طرح گرگان‌گردي را نيز در اين استان اجرا كنند.
چشمه آب گرم زيارت
اين چشمه در 15 کيلومتري جنوب گرگان و در روستاي زيارت و ضلع شرقي رودخانه خاصه رود قرار دارد . اين چشمه در حال حاضر داراي 4 مظهر و محل خروج به فاصله تقريبي 10 تا 20 متر است . اولين مظهر آن زير تخته سنگي است که روي آن کتيبه کوچکي با ابعاد 15*20 سانتيمتر به خط عربي تاريخ 1035 را نشان مي‌دهد . مظهر دوم اين چشمه به فاصله 20 متر در جنوب مظهر اولي قرار دارد. دو مظهر ديگر هر يک با فواصل 15 و 10 متر از هم قرار دارند. در صورت بررسي آب چشمه از لحاظ معدني مي‌تواند يکي از جاذبه‌هاي توريستي بسيار جالب استان باشد. ا
خليج گرگان*
خليج گرگان بزرگترين خليج درياي خزر است كه بر اثر پيشروي و گسترش شرقي رشته ساحلي شبه جزيره‌ي ميانكلاله در جنوب شرقي درياي خزر تشكيل شده است. وسعت خليج گرگان حدود 400 كيلومتر مربع است. خليج گرگان كم عمق است به طوري كه با در نظر گرفتن بالاآمادگي آب، حداكثر عمق آن به 4 متر مي‌رسد و از غرب به شرق تا حوالي ضلع جنوبي آشوراده به عمق آب افزوده مي‌شود.
اكولوژي خليج گرگان تحت تأثير درياي خزر، رودهاي مجاور و شبه جزيره ميانكاله قرار گرفته است كه رشد و تكثير آبزيان، ماهيان استخواندار و ماهيان غضروفي و جذب پرندگان مهاجر زمستاني نقش مهمي دارد. بدين جهت مي‌توان گفت كه شبه‌جزيره‌ي ميانكاله و خليج گرگان دو محيط زيستي و جغرافيايي جدايي‌ناپذيرند.
اگرچه خليج گرگان و شبه جزيره ميانكاله به صورت محدوده‌ي زيستي حفاظت شده درآمده ولي وجود صيد بي‌رويه و بي‌موقع، افزايش واردات فضولات صنعتي، دامداري و كشاورزي از يك سو و اهميت زيست محيطي خليج و لزوم بهره‌برداري بيشتر از منابع غذايي براي جمعيت فراينده‌ي كشور از سوي ديگر از جمله مسائلي است كه مي‌تواند لزوم توجه بيش‌تر و انجام پژوهش‌هاي فراوان‌تري در خصوصيات خليج گرگان و شبه‌جزيره ميانكاله را توجيه كند.
منابع آبي جذب جهانگردان
مهم‌ترين منابع آبي جذب جهانگردان در استان گلستان، درياي خزر و سواحل زيباي آن با چشم‌اندازها و مناظر بسيار بديع، دلنشين و ديدني است و همواره مسافران بسياري را از دور و نزديك به سوي خود جلب مي‌كند. درياي مازندران از ظرفيت‌ها و قابليت‌هاي بس بالايي در زمينه بهره‌برداري‌هاي جهانگردي برخوردار است كه در نوع خود شايد كم‌نظير باشد. سواحل و كرانه‌هاي درياي خزر در پيوند با جلگه سرسبز و كوه‌هاي بلند سر به فلك كشيده البرز، از ديدني‌ترين و جالب‌ترين نقاط استان است. مي‌توان گفت كه زيبايي‌هاي كم‌نظير گرگان به موجوديت و حفظ شرايط زيستي اين دريا بستگي دارد. در محدوده استان گلستان دو اسكله بندر گز و بندر تركمن با كاركرد تفريحي و تفرجي، از تفرجگاه‌هاي مهم استان و از اماكن مطلوب جهت گذران اوقات فراغت شهروندان و مسافران محسوب مي‌شود.
انگيزه‌هاي جذب گردشگران در اين منطقه را نيز مي‌توان در اين نكته دانست كه خليج گرگان داراي جاذبه‌هاي شگفت انگيز طبيعي و زيست محيطي بوده و پوشش گياهي ويژه حيات وحش منحصر بفرد و چشم اندازهاي ساحلي آن را به يکي از جالبترين نقاط توريستي تبديل کرده است.
منابع جنگلي
جنگل‌هاي گرگان با مناظر و چشم‌اندازهاي بسيار زيباي دره‌ها و كوه‌هاي جنگلي، رودخانه‌ها، چشمه‌سارها،‌ فضاهاي روستايي ويژه منحصر به فرد، قابليت‌هاي مهم توريستي ـ جنگلي را به نمايش گذاشته و در حال حاضر از طريق مجتمع نهارخوران و جاده‌ي خوش ييلاق مورد بهره‌برداري قرار مي‌گيرند.
همجواري اين مجموعه جنگلي با دشت‌ها و كوهستان‌هاي شرقي مازندران، ويژگي‌هاي جهانگردي كم‌نظيري به آن بخشيده كه در صورت دسترسي و ايجاد امكانات صحرايي، بخش عظيمي از نيازهاي تفريحي و گذران اوقات فراغت استان سمنان و خراسان و مسافران گذري را پاسخ خواهد گفت. پارک جنگلي النگدره از زيباترين جنگل‌هاي اين منطقه به شمار مي‌آيد .
به گفته مديركل ميراث فرهنگي و گردشگري گلستان جنگل‌هاي النگ‌دره كه به عنوان يكي از كانون‌هاي گردشگري استان شناسايي شده و جهت توسعه و اجراي پروژه‌هاي گردشگري حداقل به 50 ميليارد تومان سرمايه‌گذاري نيازمند است.
پارک جنگلي قرق واقع در کيلومتري شرق گرگان و در مسير راه اصلي شمال به مشهد مقدس و پارک جنگلي و آبشار کبود وال از ديگر منابع جنگلي گرگان واقع در 5 کيلومتري جنوب شهرستان علي آباد کتول براي جذب اكوتوريست‌ها به شمار مي‌آيند.
پارک جنگلي و آبشار کبود وال به دليل چشم اندازهاي طبيعي و دسترسي به شهر و جاده اصلي شمال به مشهد مقدس موقعيت بسيار مناسبي براي جذب گردشگران داخلي و خارجي دارد . اين پارک با تنوع و تراکم پوشش گياهي از لحاظ زيستگاههاي گياهي داراي ارزش است .
پارک طبيعي ناهارخوران
ناهارخوران از قديمي ترين تفرجگاه استان گلستان و شهرستان گرگان است . بسياري از ايرانيان با آن آشنايي دارند . ناهارخوران در 4 کيلومتري جنوب شهر گرگان واقع شده و اين پارک مجموعه اي از پوشش گياهي و تاسيساتي است که آنچنان براي جذب گردشگر مناسب نيست و نياز مند توسعه و تجهيز و احداث واحد اي اقامتي و پذيرايي مناسب مي باشد .
اين پارک از پارکهاي قديمي است و تنوع گياهي و ملايم بودن درجه حرارت آن باعث جذب گردشگران از گذشته تا کنون بوده است ولي به منظور ايجاد انگيزه بيشتر بايستي امکانات موجود توسعه يابد .
از ديگرجاذبه هاي طبيعي شهرستان گرگان مي‌توان ارتفاعاتي چون كوه جنگلي پيرگرده ،كوه جنگلي تاور آب، كوه جنگلي تل‌انبار، كوه نيمه جنگلي چلبه ، كوه نيمه جنگلي زرشك‌كوه و ... را نام برد كه هر ساله مورد بازديد گردشگران داخلي و خارجي قرار مي‌گيرند. گرگان رود نيز از ديگر جاذبه‌هاي اكوتوريستي گرگان است. اين رودخانه از كوه‌هاي آلاداغ در بجنورد سرچشمه مي‌گيرد و در مسيري به طول بيش از دويست كيلومتر، پس از عبور از دره‌هاي پرپيچ و خم كوهستاني، صحراي كلان، پيرامون شهر گرگان، گنبد‌كاووس، دشت گرگان و شهر آق‌قلعه در نقطه‌اي به نام «خواجه نفس» وارد درياي مازندران مي‌شود. رودخانه گرگان رود حركتي آرام دارد، اما در مواقع بارندگي و سيلاب به علت عبور از زمين‌هاي رسي، گل‌آلود مي‌شود. در حال حاضر سدي بر روي آن احداث شده و از آب آن استفاده‌هاي زراعي به عمل مي‌آيد. وجود درياچه، سد و مسير آرام و پرآب آن، امكانات قابل توجهي براي بهره‌برداري جهانگردي، به ويژه در زمينه ورزش‌هاي آبي فراهم كرده است

جاذبه هاي گردشگري استان گلستان




نوع جاذبه
رديف
نام جاذبه
مشخصات جاذبه


قلعه و دژ
1
قلعه باران
قلعه باران در ناحيه حاجي لر مينودشت قرار دارد و يکي از نقاط ديدني و با شکوه استان گلستان مي باشد که در 12 کيلومتري جنوب راميان واقع شده و داراي چشم اندازهاي زيبا است . در بالاي آن چشمه آبي وجود دارد . اين قلعه پيش از اسلام پايتخت اشکانيان بوده . طبيعت اطراف قلعه باران از نماي طبيعي و جالبي برخوردار است
2
چپاشک

3
قلعه خندان
گرگان – بلوار مازندران
4
اسپي دژ

5
ديوار دفاعي سد اسکندر
اين ديوار دفاعي به نامهاي قزن آلان – سد اسنگرر – سد فيروزه و سد انوشيروان نيز معروف است از معروف ترين آثار تاريخي استان گلستان است . طول اين ديوار حدود 155 کيلومتر است . اين ديوار در زمان ساسانيان احداث گرديد ارتفاع ديوار 3 تا 5 متر و عرض آن 10 متر مي باشد . اشيايي در حين کاوش از ديوار بدست آمده است که از آن مي توان سفال – شيشه و فلز نام برد .
6
ديوار شهر قديمي تميشه
بناي شهر قديمي تميشه و ديوار آن در غرب روستاي سرکلانه خرابشهر (شهرستان کردکوي) بصورت تپه هاي پست و مرتفع جلب توجه مي کند . قدت آن مربوط به اوايل اسلام تا دوره سلجوقي مي باشد . اين ديوار از دامنه کوه واقع در جنوب روستاي سرکلاته شروع شده و تا درياي خزر ادامه دارد . عرض ديوار آن در برخي از قسمت ها 2 تا 5/2 متر بوده است .
7
کبري قلعه
در 15 کيلومتري شرق گنبد کاووس واقع شده و تقريباَ شکل مربع دارد سفال هاي جمع آوري شده از سطح تپه و ديوارهاي خارجي نشان مي دهد که شهرک در روزهاي قبل از اسلام مورد سکونت بوده و پس از نياز به احداث شهر عظيم دشت حلقه را ساختند .
8
دشت قلعه
اين شهر در 15 کيلومتري جنوب شرقي گنبد کاووس قراردارد و به صورت 8 ضلعي نامنظم بنا گرديده است . در تپه آن که آثار دوران قبل از تاريخ مشخص مي باشد آثاري چون سفال قرن هشتم و هفتم هجري بدست آمده است .
9
جر کلباد
به فاصله 5 کيلومتريغرب شهرستان بندرگز و در روستاهاي کهنه کلباد واقع شده و از دامنه کوه تا ساحل دريا کشيده شده است . جر کلباد به طول 20 کيلومتر که قسمت اعظم آن قابل ديدن است اينجا به منظور حفاظت از پايتخت هاي شاه عباس حفر گرديده .
10
قلعه تاق
اين قلعه در جنوب شرقي بالاجاده و (سورم سرا) و در جنوب قلعه شاه نشين واقع شده اين قلعه به منظور مقاومت و ايستادگي مردم منطقه در طول دو قرن اول هجري است .
11
قلعه شاه و نشين
اين قلعه بر قراز بلنداي چماز کوه در شرق بالاجاده (سورم سرا) واقع شده است . قلعه شاه نشين مشرف بر مناطق جلگه اي بوده و قلعه نشينان آب مورد نياز خود را از ارتفاعات کوهي در جنوب با استفاده از پالانه هاي سفالي تامين مر کردند .
12
قلعه مسنجيق
اين قلعه در 43 کيلومتري جاده گنبد کاووس به داشلي برون واقع شده است .
13
رخمه آق بند
رخمه آق بند در روستاي آق بند بخش داشلي برون در 30 کيلومتري شمال گنبد کاووس قراردارد . رخمه آق بند از دو قسمت تشکيل شده است . سنگ تبر رو بيشتر شبيه زين شتر يا بدنه شتر دوکوهانه مي باشد . سفالهاي بدست آمده از آن مربوط به اواخر هزاره دوم قبل از ميلاد است .
14
قلعه بوقوتو
مينودشت – گاليکش در بين روستاي نرسه
15
دشت حلقه





کاخ ها و عمارت ها
1
کاخ اختصاصي (موزه سلطنتي)
اين عمارت که به کاخ اختصاصي معروف است در محل پارک شهر گرگان قرار دارد . بناي اين کاخ با ويژگي هاي دوران پهلوي است (در دوطبقه) در حال حاضر از اين کاخ به عنوان کتابخانه عمومي استفاده مي شود .
2
کاخ شاسمن
اين کاخ در شهرستان گرگان واقع شده و بنا به روايتي در سال 795 هجري قمري بوسيله امير تيمور در ساحل رودخانه ساخته شد . برخي از مورخين و جغرافي دانان از اين کاخ نام برده اند . بناي اين کاخ توسط ابوبکر شاه سماني (حاکم شاسبان) ساخته شده است .
3
کاخ آقا محمد خان
اين بنا توسط محمد خان قاجار ساخته شده و در شهرستان گرگان قرار دارد ويژگي معماري را سلوب ساخته و نشانگر آن است که اين بنا در تاريخ 12 هجري قمري ساخته شده است . اين کاخ در نزديکي دروازه بسطام سابق حدود فلکه کاخ و پارک شهر فعلي ساختمان شهرداري گرگان قرار دارد و فعالا در اختيار سپاه پاسداران است .اين کاخ داراي عمارت هاي دارولعماره و دارالحکوه – کلاه فرهنگي عباس خاني و سلسيان خاني مي باشد .
4
کاخ دادگستري

5
اله يارخان
اين قصر قديمي در علي آباد کتول واقع است



برج ها
(ميل ها)
1
برج قابوس
اين برج را از بهترين بناهاي تاريخي صده 4 هجري و بلند ترين بناي آجري جهان مي باشد در سال 397 هجري قمري به دستور شمس المعالي قابوس ابن وشمگير ساخته شده و اين برج استوانه اي شکل بوده که بر روي صفحه اي دايره اي شکل قرار دارد . بلندي اين برج 51 متر است . گنبد اين برج مخروطي است . همه ساله مردم زيادي را براي سياحت و بازديد از ديگر استان ها و خارج از کشور رهسپار اين ديار مي کند .
2
برج رادکان
اين برج در نزديکي روستاي رادکان در 42 کيلومتري جنوب شهر کردکوي قرار دارد و بر فراز تپه اي به موقعيت خاص طبيعي و سوق الجيشي شاخته شده است . اين بنا 35 متر ارتفاع دارد . عده اي معاري آن را تقليدي از معماري برج قابوس مي دانند که گنبد برج رادکان داراي 4 پوشش است . اين برج محل دفن يکي از اسپهبدان آل باوند در استان بنام ابوجعفر محمد بن نوريان باوندي است . ساخت بناي برج در سال 407 هجري قمري شروع و در سال 411 به پايان رسيده است .

پل ها و بنا هاي فرهنگي و تاريخي ايران
1
پل آق قلا
پل معروف آق قلا در 18 کيلومتري شمال گرگان و در ابتداي بافت قديم شهر آق قلا و بر روي رودخانه گرگان رود احداث شده است . پايه هاي اين پل از دوره سلجوقي باقي مانده است و در زمان صفويان روي پايه هاي پل مانده پل جديدي احداث گرديده . اين پل 60 متر طول و عرض آن 30/4 متر است . اين پل آجري است . اطراف پل و حاشيه رودخانه فضاي سبز مناسب پر جاذبه اي براي علاقمندان فراهم مي آورد .
مساجد

1
مسجد جامع گرگان
اين مسجد در جنب بازار اصلي شهر نعلبندان واقع شده است . اين مسجد در عصر سلجوقيان احداث شده و داراي منارهاي کروي که روي آن کتيبه اي به خط کوفي مي باشد . مساحت زمين مسجد 1600 متر مربع مي باشد برديواره هاي ايوان غربي سنگ نوشته هاي زيارتي نصب گرديده است .
2
مسجد گلشن
اين بنا نزديک ميدان شهر گرگان واقع شده است . بناي اوليه مسجد را به دوره صفويه منصوب مي دانند که در دوره قاجاريه تغيير و بازسازي شده است . اين مسجد در سال هاي اخير علي رغم ثبت تاريخي تخريب و سعه جديدي با سلوب مشابه مسجد قديمي جايگزين آن شده است .
3
مسجد امام حسن عسکري (ص)
اين مسجد در شهر گرگان واقع شده است . بناي فعلي آن بعد از پيروزي انقلاب اسلامي احداث شده و فاقد جنبه هاي تاريخي و هنري است . آنچه که به اهميت اين بنا مربوط مي شود يک قدمگاه باستاني قديمي در کنار مسجد مي باشد .
4
مسجد و مدرسه کريم ايشان
اين بنا در شرق کلاله و در روستاي کريم ايشان و در مسير جاده کلاله به مراوه تپه واقع شده است و از آثار دوره قاجار است . ساختمان اين مسجد آجري مي باشد . مدرسه داراي يک حياط چهار گوش و 23 هجره است . تاريخ ساختمان آن در سال 1328 هجري قمري است .
مدرسه

1
مدرسه سردار
در گرگان واقع است
2
مدرسه دارالشفاء
در گرگان واقع است